De Europese Boulevard
Le boulevard Européen1

De Europese Boulevard is het gebied rond Leopold III-laan en A201 tussen Haachtse- en Leuvensesteenweg, en tussen de Generaal Wahislaan en luchthaven. De periode waarin het gebied ontwikkeld werd, valt samen met het hoogtepunt van een autogerichte stedenbouw met lage dichtheid.

In het begin van deze eeuw werden in de omgeving van de luchthaven omvangrijke monofunctionele kantoorzones (Keiberg, Bessenveld, Da Vinci) ontwikkeld. Momenteel kampen deze zones met grote leegstand en onderbenutting. Het groene gordelbeleid vormde in dezelfde periode een tegenbeweging om de laatste open ruimtes (zoals het Woluweveld) te vrijwaren.

Het Brussels gewest plant nieuwe stadswijken. Op een deel van de voormalige spoorlijnen aan Josaphat voorziet men een ontwikkeling met o.a. 1380 nieuwe woningen, een groene ruimte en kantoren. De Defensie-site (ex-NAVO) zou goed moeten zijn voor een nieuwe gemengde stadswijk met o.a. +- 3.000 nieuwe inwoners, een economische activiteitenzone en een grootstedelijk landschapspark.

De nabijheid van de luchthaven, internationale instellingen zoals NAVO en de aanwezigheid van open ruimte maken het gebied aantrekkelijk voor expats en mensen met een tijdelijke functie bij een internationaal bedrijf. Sociaal is het een zeer divers gebied, zeer internationaal met veel hoogopgeleiden. De goede internationale bereikbaarheid heeft ook een negatieve kant in de sterke geluidsbelasting en luchtverontreiniging, zowel van vliegtuigen als van spoor- en wegverkeer.

De suburbane en autogerichte ontwikkelingen kennen door de toenemende congestie op de wegen een slechte bereikbaarheid die pas zeer recent wordt aangevuld door een verbeterde openbaar vervoerontsluiting met de aanleg van tram 62 op de Leopold III-laan, de treinverbinding luchthaven-Europese wijk en de plannen van het Brabantnet. Het gebied is voornamelijk opgebouwd uit grootschalige auto-infrastructuur en  geïsoleerde, mono-functionele ‘enclaves’: economische zones, NATO, Defensie, residentiële dorpskernen, begraafplaatsen,… Het ontbreekt aan samenhang en positieve identiteit, aan zowel landschappelijke als stedelijke kwaliteit.

De verbeterde ontsluiting voor openbaar vervoer en fiets vormen het kader voor de toekomstige ontwikkeling door geconcentreerde verdichting te combineren met het versterken van het open ruimte netwerk, rekening houdend met het vliegtuiglawaai.  

Er wordt gewerkt aan 3 samenhangende identiteiten: een Europese boulevard, een landschapsnet en een net voor actieve mobiliteit.  

Europese boulevard. De Leopold III-laan-A201 kan zijn internationale roeping waar maken door zich te profileren als samenhangende Europese park-boulevard van middenring tot luchthaven. De voorziene verlenging van de metro van Brussel-Noord tot Bordet maakt dat Bordet kan uitgroeien tot stedelijk verdichtte, multimodale pool. Op de Defensiesite wordt langs de laan voorzien in een nieuwe Defensie- hoofdkwartier (met congresfaciliteiten), een 5e Brusselse Europese school en een nieuwe verdichtte stadswijk met economische activiteiten.

Landschapsnetwerk. Naast Josaphatpark en de parkachtig aangelegde begraafplaats van Brussel zijn Josaphat-goederenstation, Evere Sport, de begraafplaatsen van Evere en Schaarbeek, het, Woluweveld, de parken in Zaventem en het landbouwgebied tussen Zaventem en Nossegem de belangrijkste open ruimtes in het gebied. Deze ruimtes zijn, ondanks hun onderlinge nabijheid, geïsoleerd en hebben geen of zeer zwakke verbindingen. Het behouden, ecologisch versterken en verbinden van de open ruimten tot grootschalig landschapsnetwerk van Josaphat tot groene vallei (ten oosten van Nossegem) wordt gecombineerd met de nodige stedelijke en landschapsvoorzieningen.

Netwerk voor actieve mobiliteit. De geplande fietssnelwegen zullen een structurele verbetering brengen in de bereikbaarheid. De HST-route Leuven-Brussel is grotendeels gerealiseerd in Vlaams-Brabant. De realisatie van de fietsbrug over de Ring en de aantakking naar de luchthaven is in voorbereiding, samen met de fietssnelweg langs A201. Gecombineerd met dwarsverbindingen naar de historische dorpskernen van Zaventem, Diegem, Sint-Stevens-Woluwe, Haren en Evere wordt gewerkt aan een netwerk voor actieve mobiliteit.

De grote uitdagingen van de Europese Boulevard zijn:

  • beter benutten van de sterke internationale aanwezigheid; een Europese boulevard als toegang tot België, Brussel en Vlaanderen
  • herontwikkelen van leegstaande en onderbenutte gebieden (Keiberg, Defensie-site, Bordet) gekoppeld aan de verbetering van het meerlagig mobiliteitsnet
  • aan elkaar rijgen en ecologisch versterken van de open ruimten zodat het gevarieerde landschap op de mentale kaart komt,  geactiveerd wordt en verrijkt wordt voor fauna en flora
  • ontwikkelen van een netwerk voor actieve mobiliteit
  • beter benutten van de sterke internationale aanwezigheid; een Europese boulevard als toegang tot België, Brussel en Vlaanderen
  • herontwikkelen van leegstaande en onderbenutte gebieden (Keiberg, Defensie-site, Bordet) gekoppeld aan de verbetering van het meerlagig mobiliteitsnet
  • aan elkaar rijgen en ecologisch versterken van de open ruimten zodat het gevarieerde landschap op de mentale kaart komt,  geactiveerd wordt en verrijkt wordt voor fauna en flora
  • ontwikkelen van een netwerk voor actieve mobiliteit

De grote uitdagingen van de Europese Boulevard zijn:

  • beter benutten van de sterke internationale aanwezigheid; een Europese boulevard als toegang tot België, Brussel en Vlaanderen
  • herontwikkelen van leegstaande en onderbenutte gebieden (Keiberg, Defensie-site, Bordet) gekoppeld aan de verbetering van het meerlagig mobiliteitsnet
  • aan elkaar rijgen en ecologisch versterken van de open ruimten zodat het gevarieerde landschap op de mentale kaart komt,  geactiveerd wordt en verrijkt wordt voor fauna en flora
  • ontwikkelen van een netwerk voor actieve mobiliteit